Çandarlı Halil Paşa Kimdir?

Çandarlı Halil Paşa, 1439-1453 yılları arasında arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. Doğum tarihi tam olarak bilinmemekte olup 10 Temmuz 1453 Fatih Sultan Mehmet tarafından idam ettirilmiştir. İdam ettirilen ilk Osmanlı sadrazamıdır.

Dedesi, Osmanlı Devleti’nin kuruluş dönemindeki başvezirlerden Çandarlı Kara Halil Hayreddin Paşa, babası ise 1421-1429 yılları arasında sadrazamlık yapmış Çandarlı İbrahim Paşa’dır. Sultan II. Murat döneminde dönemin sadrazamı Koca Mehmed Nizamüddin Paşa’nın vefatından sonra sadrazamlık görevini üstlenmiştir.

II. Murat’ın, tahtı genç yaştaki Şehzade Mehmet’e bırakması ile bu zaman zarfında fiilen Osmanlı Devleti’ni yönetmiş, devletin başında çocuk yaşta bir sultan olmasını fırsat bilen Haçlı seferleri dolayısı ile Sultan II. Murat’ın tekrar tahta çıkmasını sağlamıştır. Bu olaydan ötürü Şehzade Mehmet ile arası açılmıştır.

Sultan II. Murat’ın ölümü ve Sultan Mehmet’in ikinci kez tahta geçmesinden sonra sadrazamlığına devam etmiş fakat Sultan Mehmet’in lalası Zağanos Mehmet Paşa ile arasında bir politik mücadele başlamıştı. Sultan Mehmet ve Zağanos Paşa bir an önce İstanbul’un fethedilip Bizans Devleti’ne son verilmesi gerektiği fikrini savunurken Çandarlı Halil Paşa bu fikre Sultan Mehmet’in aceleci ve deneyimsiz bir hükümdar olduğu düşüncesi ile sıcak bakmıyordu. İstanbul’un Fethi fikrine karşı duruşu zamanla bir takım asılsız dedikodulara sebebiyet vermekteydi. Nitekim İstanbul’un fethinden hemen sonra görevinden alınan sadrazam ve çocukları tutuklandı. Daha sonra çocukları serbest bırakılan sadrazam 10 Temmuz 1453 tarihinde idam edildi.

Fatih’in Tablosunu Yapan Gentile Bellini Kimdir?

Gentile Bellini, 1429 yılında Venedik’te dünyaya gelmiş, Rönesans Döneminin dünyaca ünlü İtalyan bir ressamıdır. Kendisi gibi babası ve erkek kardeşi de dönemin önemli ressamlarındandır. Zamanında kardeşi ile birlikte bir çok tarih ve din temalı tablolar yaptılar. Öyle ki Scuola Grande di San Marco birası ve Dükler Sarayında ki bir çok tabloda bu kardeşlerin imzası bulunmaktadır. (Dükler Sarayındaki tablolar 1577 yılında çıkan bir yangın sonucu yok oldu.)

Gentile Bellini Oturan Katip
Gentile Bellini’nin Oturan Katip Tablosu

Ayrıca kendisi bizzat Fatih Sultan Mehmet’in daveti üzerine 1478 yılında İstanbul’a gelmiş ve burada Fatih Sultan Mehmet’in meşhur tablosu başta olmak üzere bir çok çalışmaya imza atmıştır. Bellini’yi 16 ay boyunca İstanbul’da misafir olarak ağırlayan Fatih, kendi tablosunu yaptırmadan önce bu ressamın yeteneğinden emin olmak istemiş, bu amaçla sarayındaki çeşitli insanların tablosunu yapmasını emretmiştir. Oturan Katip isimli tablo bunlardan biridir.

Gentile Bellini Fatih Sultan Mehmet Tablosu
Gentile Bellini’nin Fatih Sultan Mehmet Tablosu

En önemli tablolarından biri ise Fatih’in tablosudur. Tablonun üzerinde latin harfleri ile 25 Kasım 1480 tarihi atılmıştır. Günümüze kadar gelen bu tablo ne yazık ki Londra’da bulunan Victoria and Albert Müzesi’nde sergilenmektedir.